ગુજરાત સરકાર દ્વારા બાગાયતી પાકો (ફળો, શાકભાજી, ફૂલો) ની ગુણવત્તા જાળવવા અને નિકાસ ક્ષમતા વધારવા માટે ફાર્મ ગેટ પેક હાઉસ યોજના (Pack House Scheme) શરૂ કરવામાં આવી છે. આ યોજના ખેડૂતોને તેમના પાકને ખેતરમાંથી સીધો ગ્રાહક સુધી પહોંચાડતા પહેલા આધુનિક રીતે તૈયાર કરવા માટે આર્થિક સહાય પૂરી પાડે છે.
ફાર્મ ગેટ પેક હાઉસ યોજના 2025
ફાર્મ ગેટ પેક હાઉસ યોજના શું છે?
પેક હાઉસ (Pack House) એટલે ખેતરની નજીક સ્થાપિત કરવામાં આવેલી એક એવી સુવિધા, જ્યાં કાપણી કરેલા બાગાયતી પાકોને ધોવા, સફાઈ કરવા, ગ્રેડિંગ કરવા, સોર્ટિંગ કરવા અને આકર્ષક પેકિંગ દ્વારા બજારમાં મોકલવા માટે તૈયાર કરવામાં આવે છે.
આ યોજના હેઠળ, ખેડૂતોને આ આધુનિક સુવિધા ઊભી કરવા માટે સબસિડી આપવામાં આવે છે.
યોજનાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય અને સહાયની રકમ
| વિગત | યોજનાનો ઉદ્દેશ્ય | સહાયની રકમ (સબસિડી) |
| મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય | બાગાયતી પાકોના પોસ્ટ હાર્વેસ્ટ લોસ (કાપણી પછીનું નુકસાન) ઘટાડવો અને નિકાસની ગુણવત્તા જાળવવી. | |
| સબસિડીની ટકાવારી | પ્રોજેક્ટના કુલ ખર્ચના ૪૦% થી ૫૦% સુધી. | |
| મહત્તમ મર્યાદા (Limit) | ₹ ૨૫ લાખ સુધી (યુનિટ કોસ્ટ અને કેટેગરી મુજબ) |
ખાસ સમજૂતી: મોટાભાગના કિસ્સાઓમાં, સરકારી નિયમો મુજબ નક્કી કરેલા યુનિટ કોસ્ટ (દા.ત. ₹ ૫૦ લાખ) ના ૪૦% (₹ ૨૦ લાખ) અથવા ૫૦% (₹ ૨૫ લાખ) સુધીની સબસિડી ખેડૂતની કેટેગરી (સામાન્ય, SC, ST) અને પ્રોજેક્ટના પ્રકાર (સાદું પેક હાઉસ કે પ્રી-કૂલિંગ સાથેનું) મુજબ મળે છે.
પાત્રતા અને શરતો (Eligibility)
આ યોજનાનો લાભ લેવા માટે નીચેની મુખ્ય શરતોનું પાલન કરવું આવશ્યક છે:
- લાભાર્થી: ગુજરાત રાજ્યના ખેડૂતો, ખેડૂત ઉત્પાદક સંગઠનો (FPOs) અને સહકારી મંડળીઓ.
- કવરેજ: લાભાર્થીઓ બાગાયતી પાક (ફળો, શાકભાજી, મરી મસાલા વગેરે) નું ઉત્પાદન કરતા હોવા જોઈએ.
- જમીન: પેક હાઉસ બનાવવા માટે પૂરતી જગ્યા અને જમીનના દસ્તાવેજો (૭/૧૨ અને ૮-અ) હોવા જરૂરી છે.
- પ્રાથમિકતા: FPOs, સહકારી મંડળીઓ અને મોટા ખેડૂતોને આ યોજનામાં પ્રાથમિકતા આપવામાં આવે છે.
- અગાઉ લાભ ન લીધો હોય: ખેડૂતે અગાઉ કેન્દ્ર કે રાજ્યની સમાન યોજના હેઠળ લાભ ન લીધો હોવો જોઈએ.
Also Read:- કિસાન વિકાસ પત્ર (KVP) યોજના 2025: માત્ર ૧૧૫ મહિનામાં ડબલ થશે પૈસા!
પેક હાઉસમાં કયા સાધનોનો સમાવેશ થાય છે?
ફાર્મ ગેટ પેક હાઉસ યોજનામાં મુખ્યત્વે નીચેની સુવિધાઓ અને સાધનોનો સમાવેશ થાય છે:
- પાકને ધોવા માટેની ટાંકી (Washing Tank).
- પાકને સૂકવવા માટેનો વિસ્તાર (Drying Area).
- પાકને ગ્રેડિંગ અને સોર્ટિંગ કરવા માટેનું મશીન અથવા પ્લેટફોર્મ.
- પાકને પેક કરવા માટેનું પ્લેટફોર્મ અને જરૂરી સાધનો.
- કેટલાક મોટા એકમોમાં તાપમાન જાળવી રાખવા માટે પ્રી-કૂલિંગ યુનિટ (Pre-cooling Unit) નો સમાવેશ થાય છે.
અરજી પ્રક્રિયા (i-Khedut Portal)
ફાર્મ ગેટ પેક હાઉસ યોજનાનો લાભ લેવા માટે, ખેડૂતોએ માત્ર i-Khedut પોર્ટલ પર જ ઓનલાઈન અરજી કરવાની રહે છે.
- સત્તાવાર પોર્ટલ: ikhedut.gujarat.gov.in પર જાઓ.
- યોજના પસંદગી: ‘યોજનાઓ’ વિભાગમાં જઈને ‘બાગાયતી યોજનાઓ‘ માંથી ‘ફાર્મ ગેટ પેક હાઉસ યોજના’ અથવા સમાન શીર્ષકવાળી યોજના પસંદ કરો.
- ફોર્મ ભરો: અરજી ફોર્મમાં માંગેલી તમામ વિગતો (વ્યક્તિગત, બેંક, જમીન અને પ્રોજેક્ટની વિગતો) ભરો.
- દસ્તાવેજો: ૭/૧૨, ૮-અ, આધાર કાર્ડ, બેંક પાસબુક અને પ્રોજેક્ટનો અંદાજપત્ર (Estimate) જેવા જરૂરી દસ્તાવેજો અપલોડ કરો.
- સબમિટ: અરજી સબમિટ કરીને તેની પ્રિન્ટઆઉટ લઈ લો.
સહાય મેળવવા માટેની પદ્ધતિ
આ યોજનામાં સહાયની રકમ બેંક લોન સાથે સંકળાયેલી હોય છે અને તે નીચેના તબક્કામાં મળે છે:
- અરજી મંજૂરી: અરજી મંજૂર થયા બાદ, ખેડૂતને બેંક લોન માટે મંજૂરી લેવી પડે છે (જો લોન લેવાની હોય તો).
- નિર્માણ: ખેડૂતે નિયમો અને સ્ટાન્ડર્ડ મુજબ પેક હાઉસનું બાંધકામ પૂર્ણ કરવું પડે છે.
- નિરીક્ષણ: બાંધકામ પૂર્ણ થયા પછી, બાગાયત વિભાગના અધિકારીઓ દ્વારા સ્થળ નિરીક્ષણ (Inspection) કરવામાં આવે છે.
- સબસિડી ચૂકવણી: નિરીક્ષણ અને ચકાસણી પછી, સબસિડીની રકમ DBT (ડાયરેક્ટ બેનિફિટ ટ્રાન્સફર) દ્વારા ખેડૂતના ખાતામાં અથવા બેંકને (જો લોન લીધી હોય તો) જમા કરવામાં આવે છે.
ખેડૂતો માટે સલાહ: આ એક મોટી સબસિડી યોજના હોવાથી, અરજી કરતી વખતે પ્રોજેક્ટ રિપોર્ટ અને અંદાજપત્ર ચોક્કસ નિયમો મુજબ તૈયાર કરાવવો જરૂરી છે. વધુ માહિતી માટે તમારા જિલ્લાના બાગાયત અધિકારી નો સંપર્ક કરવો.